معدن‌کاران در کمین خرس سیاه آسیایی

مسعود بُربُر چهارشنبه ۱۷ دی ۱۳۹۳ ۰
معدن‌کاران در کمین خرس سیاه آسیایی

مسعود بُربُر، قانون- شرکت آب منطقه‌ای کرمان حفر معدن در منطقه بحر آسمان جیرفت را عامل ورود آلاینده‌های مختلف از جمله فلزات سنگین به چرخه آب آشامیدنی اعلام کرده و دستور توقف هرگونه فعالیت معدنی در بالادست این منطقه صادر شده و به پلیس پیشگیری نیز ابلاغ شده است، اما فعالان محیط زیست منطقه خبر از استقرار دستگاه‌های معدن‌کاری شرکت سنگ تراورتن آسیا می‌دهند که البته مقاومت مردم منطقه طی دو سال اخیر اجازه فعالیت به آنها را نداده است.

در نامه شرکت آب منطقه‌ای کرمان مورخ ۱۰ دی ماه ۱۳۹۳ زهاب اسیدی هم از دیگر مشکلات زیست محیطی فعالیت معادن عنوان شده است که در اثر اکسایش مواد معدنی سولفیدی استخراج شده ایجاد می‌شود. این اداره مخالفت خود را با «با هر نوع فعالیت معدنی در حوضه آبریز سدهای مخزنی استان کرمان و بالاخص سد جیرفت» صراحتا اعلام کرده است.

منطقه بحر آسمان در شاهراه اتصال رودخانه هلیل رود وبالادست سد بتونی جیرفت قرار دارد که منشا آب حداقل پنج شهرستان جنوبی استان بوده ودر صورتی که هر فعالیت معدنی بخواهد تهدیدی برای این رودخانه محسوب شود قطعا دشت جیرفت را که چندین شهرستان جنوبی از آب رودخانه‌اش منتفع می‌شوند، دچار خشکسالی‌های دست ساخت انسان می‌کند.

در نامه مورخ ۱۵ دی ماه ۹۳ از پلیس پیشگیری به فرماندهی انتظامی بخش ساردوئیه شهرستان جیرفت نیز آمده است که «بدین‌وسیله شکوائیه مکرر اهالی منطقه بحرآسمان در خصوص معدن کاری متضمن دستور مقام محترم قضایی مبنی بر جلوگیری از هرگونه عملیات اجرایی و زیرنویس فرماندهی محترم انتظامی شهرستان جیرفت جهت همکاری به حضور ارسال می‌گردد.»

سازمان محیط زیست نیز پیش تر در نامه‌های متعدد اشاره کرده است که منطقه بحرآسمان زیستگاه خرس آسیایی است و منطقه دارای گونه ممنوع القطع ارس است و پوشش گیاهی و مرتعی آن تضمین کننده تامین منابع آبی پایین دست است. در یکی از این نامه‌ها که به امضای احمدعلی کیخا معاون محیط زیست طبیعی سازمان رسیده است آمده: «احتراما پیرو بازدید کارشناسی و […] دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق از منطقه حفاظت شده بحر آسمان و همچنین اقدامات قبلی این معاونت در خصوص عدم بهره برداری شرکت مرمر تراورتن آسیا و نظر به اقدامات خارج از عرف اداری توسط مدیریت وقت حوزه ریاست و به استناد اعتراضات مردمی و گزارشات واصله از منطقه خواهشمند است به منظور جلوگیری از هرگونه تنش اجتماعی از فعالیت معدن فوق در منطقه حفاظت شده بحر آسمان تا اتخاذ تصمیم مناسب ممانعت به عمل آید.»

احمد نبوی، مشاور رئیس سازمان و مدیر کل دفتر بازرسی سازمان محیط زیست نیز در نامه‌ای جداگانه از صورتجلسه مورخ ۴/۳/۱۳۹۳ خبر داده است که مطابق آن با فعالیت معدن شرکت تراورتن آسیا مخالفت شده است. با این همه فعالان محیط زیست منطقه از تلاش مجدد معدن‌کاران برای آغاز فعالیت در منطقه خبر می‌دهند.

بحرآسمان منطقه‌ای کوهستانی در شمالی‌ترین نقطه شهرستان جیرفت واز توابع بخش ساردوئیه است. این منطقه سردسیری یکی از بی‌نظیرترین پهنه‌های زیست محیطی دراستان کویری کرمان وبه ویژه درجنوب استان که درخشکسالی ۱۷ساله گرفتار است به شمار می‌رود و به عنوان روزن تنفسی محسوب می‌شود چرا که در تمام شش ماه پاییز وزمستان منطقه به‌دلیل بارش برف سنگین مسدود است و ذخایر آبی رودخانه‌های پایین دستی نیز از همین یخچال‌های طبیعی تامین می‌شود.

وجود گونه‌های بی نظیر گیاهی از جمله ۷۰نوع گیاهان خاص منطقه، گونه‌های جانوری از جمله عقاب، شاه بوف، کبک، بزکوهی، خرس سیاه ، روباه، پلنگ ، گربه وحشی، گرگ، انواع مارها و پستانداران مناطق سردسیری از ویژگی‌های بارز و منحصر به فرد این منطقه به شمار می‌رود.

منطقه بحرآسمان محدوده ای کشاورزی وباغی است ومردم آن عمدتا عشایری هستند که در شش ماه ابتدای دوم سال به‌دلیل سرمای بیش ازحد به قشلاق کوچ کرده ودر نیمه اول سال نیز به موطن خود در بحرآسمان سرسبز باز می‌گردند می توان گفت بحرآسمان در نیمی از سال زیر برف سنگین وسرما مدفون است.

درسال‌های اخیر و با اخذ مجوزهای اکتشاف توسط گروهی از معدن‌داران این محدوده در خطر فعالیت‌های اکتشاف معدن وتهدید زیست بوم محلی است. این در حالی است که این منطقه کوهستانی طی مصوبه شماره ۳۲۹ شورای عالی محیط زیست (کمیسیون زیر بنائی دولت) مورخ ۲۲/۹/۱۳۸۹ به عنوان منطقه حفاظت شده بحر آسمان به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته است وهر گونه اقدام معدنی وصنعتی باید با نظر شورای عالی محیط زیست کشور که به ریاست رئیس جمهور وحضور وزرای کشاورزی، صنعت ومعدن وتجارت، وزیر کشور، راه وشهرسازی، وزیر بهداشت ومعاون بودجه رئیس جمهور به همراه رئیس سازمان محیط زیست کشورکه برای تصمیم گیری‌های مهم هر چند سال یک بار جلسه تشکیل می‌دهند، برسد. البته قبل از این نیز در دهه ۵۰از این منطقه با ایجاد پاسگاهی حفاظتی در اسفندقه به عنوان یکی از زیستگاه‌های طبیعی منحصر به فرد حفاظت می‌شد اما به سبب نبود امنیت کافی، این حفاظت تا مدتها رها شده بود.

نام بحرآسمان با نام خرس سیاه گره خورده است. این حیوان در بخش های شمالی و مرکزی منطقه حفاظت شده بحرآسمان حضور داشته و تعدادی از آن درارتفاعات این منطقه مشاهده شده و به تایید محیط بانان این منطقه نیز رسیده است. مردم محلی بارها وبارها از وجود نمونه های مختلف خرس سیاه در منطقه به ویژه در اطراف باغات خبرداده‌اند.

خرس سیاه آسیایی (یا خرس یقه‌دار) گونه‌ای خرس است که روی قفسه سینه‌اش لکه سفیدی به علامت V نقش بسته‌است. آی‌یوسی‌ان این حیوان را در فهرست گونه‌های در خطر انقراض و در رده آسیب‌پذیر قرار داده‌است که بیشتر به‌دلیل جنگل‌زدایی و شکار این حیوان برای استفاده از برخی اعضای بدن اوست.

فرستادن دیدگاه »